Ptaki odgrywają bardzo ważną rolę w ogrodach oraz na terenach rolniczych, przede wszystkim jako naturalni regulatorzy liczebności szkodników. Dotyczy to głównie gatunków owadożernych, które w okresie lęgowym wykazują wyjątkowo dużą aktywność żerową.
Dobrym przykładem jest sikora bogatka (Parus major). Gatunek ten potrafi w ciągu doby zjeść ilość pokarmu przekraczającą masę własnego ciała – nawet do 193% masy ciała. Obserwacje wykazały, że podczas 19 dni wychowu piskląt dorosłe bogatki przylatywały do gniazda 6786 razy, co daje średnio 357 lotów dziennie. W tym czasie dostarczyły 0,775 kg pokarmu dla 9 piskląt, głównie w postaci owadów dorosłych, gąsienic i poczwarek. Jedno pisklę otrzymało pokarm średnio z 1213 przylotów ptaków dorosłych. Szacuje się również, że jedna para sikor w okresie lęgowym była w stanie oczyścić ze szkodliwych owadów około 40 drzew owocowych.
Równie istotną rolę pełni szpak zwyczajny (Sturnus vulgaris). Choć często uznawany jest za szkodnika sadów, w okresie lęgowym intensywnie redukuje liczebność owadów. Badania wykazały, że jedno pisklę szpaka w trakcie pobytu w gnieździe zjadało średnio 58 stonek oraz 472 chrabąszcze majowe. Odnotowano nawet 332 przyloty dziennie dorosłych ptaków do gniazda, z częstotliwością od 2 do 5 minut. W ciągu jednego dnia rodzice dostarczali pokarm 5 pisklętom, w postaci około 1328 larw owadów.
Starsze badania dotyczące analizy żołądków ptaków owadożernych, takich jak sikory, muchołówki i pełzacze, wykazały, że 70–75% ich diety stanowiły owady powodujące szkody w uprawach. Obecnie metody te nie są stosowane ze względów etycznych.
Ogrody silnie uporządkowane, z regularnie koszonymi trawnikami i stosowaniem herbicydów, są mniej atrakcyjne dla ptaków. Natomiast pozostawienie chwastów, przekwitniętych roślin i opadłych liści sprzyja zwiększeniu bioróżnorodności. Gatunki z rodzin łuszczaków i trznadlowatych, takie jak dzwoniec, makolągwa, szczygieł czy trznadel, chętnie żerują na nasionach roślin ruderalnych oraz na nasionach opadłych na ziemię.
Szczególnie ważne są tzw. nieużytki, które pełnią istotną rolę w okresie zimowym i podczas migracji ptaków. Dodatkowo obecność dużych nasion, takich jak żołędzie czy orzechy, sprzyja ptakom krukowatym i przyczynia się do rozsiewania roślin (ornitochoria).
Podsumowując, ptaki w ogrodzie znacząco ograniczają liczebność szkodników, wspierają naturalne procesy ekologiczne i zwiększają różnorodność biologiczną. Pozostawienie ogrodu w bardziej naturalnej formie sprzyja zarówno ptakom, jak i całemu ekosystemowi.
Dodaj komentarz
Komentarze